Kennisdocument

Arbo-instrumenten

21 juli 2026

In de Arbocatalogus VVT hebben sociale partners instrumenten geselecteerd die helpen om uw arbobeleid vorm te geven. Wij lichten er hier een aantal uit, waar wij eerder in nieuwsbrieven over hebben gecommuniceerd.

Verkorte Arbocheck
Met deze verkorte Arbocheck kunnen verpleegkundigen en verzorgenden in de wijk -met name in gevallen van kortdurende zorg- minder administratieve last ervaren dan bij de reguliere Arbocheck. ActiZ en Zorgthuisnl hebben deze verkorte versie ontwikkeld Arbocheck, waarmee wijkverpleegkundigen veel tijd kunnen besparen. Er zijn ook andere manieren om de Arbocheck regelarm in te richten, bijvoorbeeld door deze te verwerken in de anamnese.

Zorgthuisnl, V&VN en ActiZ adviseren de verkorte Arbocheck te gebruiken. Deze helpt om te kijken wat nodig is aan hulpmiddelen om te zorgen voor een gezonde werkomgeving of arbeidssituatie en een veilige situatie voor de cliënt. U bent als werkgever verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving en verplicht een risico-inventarisatie & evaluatie (RI&E) te maken en een daarop gebaseerd plan van aanpak. In dit plan beschrijft u hoe risico’s zoals werkdruk en fysieke overbelasting aangepakt worden. De Arbocheck is daarbij het door partijen erkende middel om hier invulling aan te geven.

Cultuurtool Gezond en veilig werken (NLA)
Deze tool helpt u na te denken over wat u nog meer kunt doen om het werk van uw medewerkers op een gezonde en veilige manier uit te voeren en daarmee uitval en uitstroom te voorkomen. Aan de hand van deze tool kunt u direct zelf een verbeterplan opstellen. De NLA ontwikkelde deze tool samen met het Ministerie van SZW. Zorgthuisnl ziet de tool als snelle en eenvoudige manier om cultuuraspecten binnen uw organisatie te beïnvloeden aan de hand van eigen actiepunten. U kunt zelf aan de slag met de Cultuurtool gezond- en veilig werken.

Deze tool neemt u mee door vier belangrijke factoren die van invloed zijn op de organisatiecultuur en op een gezonde en veilige werkomgeving. Dit zijn factoren waarbij u zelf aan de knoppen draait. Het gaat om:

1. Leiderschap
2. Participatie en consultatie van medewerkers
3. Leerfocus
4. Prioriteit voor gezond en veilig werken

Werkinstructie NLA Werkstress door werkdruk voorkomen en beperken
Omdat de VVT één van de branches is die hoog scoort op het gebied van Psychosociale Arbeidsbelasting/PSA (Nederlandse Enquête Arbeidsomstandigheden), geeft de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) in haar programmaplan 2023-2026 veel aandacht aan PSA met het doel werkdruk te verminderen en ongewenst gedrag tegen te gaan. De vier hierboven genoemde factoren (leiderschap, participatie, leerfocus en prioriteit voor gezond en veilig werken) zijn belangrijke aandachtspunten bij de beheersing van PSA en de NLA geeft daar in haar inspecties en cultuuronderzoeken dan ook extra aandacht aan. Ook vinden vervolgbezoeken en eindevaluaties plaats bij organisaties waar de NLA cultuuronderzoeken heeft uitgevoerd en wordt nagegaan of de verbeterplannen die organisaties hebben opgesteld leiden tot een betere cultuur van veilig en gezond werken. Uit de resultaten bleek dat de risico’s van PSA niet altijd even goed beoordeeld zijn. Ook bij het gebruik van de branchespecifieke RI&E’s blijkt dat organisaties niet altijd een goede beoordeling van deze risico’s hebben. Instrumenten worden nog niet overal gebruikt om de risico’s te inventariseren.

In elke organisatie waar mensen werken kunnen werknemers werkstress ervaren. De inspecteur zal beoordelen of u een beleid voert dat werkstress op de werkvloer voorkomt en dat maatregelen biedt wanneer werknemers hier toch mee te maken krijgen. Wij wijzen u daarom nogmaals op de Arbocatalogus VVT en de dit jaar verschenen richtlijn van de NLA: Werkinstructie: werkstress door werkdruk voorkomen en beperken | Richtlijn | Nederlandse Arbeidsinspectie (nlarbeidsinspectie.nl)