Kennisdocument

Beeld- en geluidopname in de woning

03 augustus 2026

Beeldopnames in woning cliënt
Cliënten hebben in beginsel het recht om in hun eigen woning opnamen te maken. Tegelijkertijd mogen medewerkers niet zomaar worden gefilmd in een woning of andere niet-openbare ruimtes. Op grond van artikel 139f van het Wetboek van Strafrecht is het verboden en strafbaar om heimelijke beeldopnames te maken. Toestemming is vereist, tenzij het cameratoezicht duidelijk kenbaar is gemaakt én daarvoor een voldoende zwaarwegende reden bestaat.

Belangenafweging is noodzakelijk
Bij cameratoezicht in de thuissituatie moet altijd een zorgvuldige belangenafweging plaatsvinden. Daarbij zijn vooral twee vragen van belang:

1. Is het voor medewerkers duidelijk dat er camera’s aanwezig zijn of dat er opnamen worden gemaakt?
2. Is er een voldoende zwaarwegende reden die het cameratoezicht rechtvaardigt?

Geluidsopnames
Niet alleen beeldopnames, maar ook geluidsopnames kunnen gevolgen hebben voor de privacy van medewerkers. Voor gesprekken in een woning of andere besloten ruimte geldt dat het heimelijk afluisteren of opnemen van gesprekken strafbaar kan zijn wanneer degene die opneemt zelf geen deelnemer is aan het gesprek. Wanneer een client of naaste wel zelf deelneemt aan het gesprek is het opnemen voor privégebruik wél toegestaan, ook zonder uw toestemming. Dus ook heimelijk gemaakte geluidsopnames zijn dus geoorloofd.

Het is wel verstandig om vooraf duidelijk te maken dat er wordt opgenomen en hierover (schriftelijk) afspraken te maken.

Openbaarmaking van opnames
Openbaarmaking (via internet, sociale media of WhatsApp-groepen) zonder toestemming van de herkenbare personen is in strijd met de AVG en vormt een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. De zorgverlener dient daarvoor toestemming te verlenen. Komt er toch iets online, vraag de cliënt dan eerst om dit te verwijderen. Werkt dat niet, dan kunt u schriftelijk sommeren tot verwijdering. De zorgverlener kan -zo nodig- een civiele vordering tot verwijdering instellen en schadevergoeding vorderen wegens aantasting van de persoonlijke levenssfeer of reputatieschade.

Leg afspraken vast in beleid
Het is belangrijk om als organisatie duidelijk beleid te hebben over het maken van opnames in de woning van cliënten. Zo weten cliënten, naasten en medewerkers waar zij aan toe zijn. In het beleid kunnen bijvoorbeeld de volgende afspraken worden opgenomen:

• Opnamen worden niet openbaar gemaakt zonder toestemming van de betrokken medewerker.
• Medewerkers behouden het recht om de camera af te dekken of uit te zetten als zij dat wensen.
• Er wordt een bordje of sticker opgehangen waarop duidelijk wordt gewezen op het cameratoezicht.
• Voor geluidsopnames wordt vooraf duidelijk gemaakt wanneer en waarom gesprekken worden opgenomen.
• Opnamen worden slechts korte tijd bewaard en daarna verwijderd.

Voorbeeld
Een cliënt wil een zorggesprek opnemen zodat een mantelzorger het later kan terugluisteren. De client bespreekt dit vooraf met de medewerker en zij maken afspraken over bewaren, delen en verwijderen van de opname.