Kennisdocument

Rouwverwerking / rouwverlof

23 juli 2024

Opgemerkt wordt dat sinds de zomer van 2024 een initiatief wetsvoorstel in procedure is voor een wettelijk recht op betaald verlof bij overlijden in gezinssituaties met minderjarige kinderen (Wet invoering rouwverlof).
In de cao is rouwverlof aan de orde in art. 6.6.
Hieronder wordt beschreven wat mogelijke bijdragen van leidinggevenden en collega’s kunnen zijn om de getroffen werknemer zo goed mogelijk op te vangen. Het zal van persoon tot persoon verschillen.

Begeleiding op maat 
In die gevallen waarbij de mededeling over het overlijden bij de direct leidinggevende binnenkomt, dient zo spoedig mogelijk de manager, afdeling P&O, directe medewerkers en de arbodienst geïnformeerd te worden.

Langdurig ziek/verlof
In geval van langdurige terminale ziekte van de partner zal de werknemer veel dagen willen opnemen om bij de zieke te kunnen zijn. Behalve in het geval de werknemer een verlofstuwmeer heeft, is de kans groot dat het vakantietegoed niet toereikend is. Daarom zal in goed overleg met de manager moeten worden gekeken naar wat de cao biedt aan zorgverlof of palliatief verlof en wat anderszins kan worden afgesproken. In overleg met de arbodienst worden hierover nadere afspraken gemaakt. Zie hiervoor ook hoofdstuk 6 van de cao en de mogelijkheden van de Wet arbeid en zorg (Wazo).

De werknemer kan door de omstandigheden ook zelf klachten krijgen zoals concentratiestoornissen. Wees alert en spreek hierover met de werknemer.

Bespreek voorts wat de behoefte is van de werknemer. Wil hij/zij er vaak of juist niet over praten en met alle collega’s of juist alleen maar met één (hoeft niet de leidinggevende te zijn). Wil de werknemer dat algemeen bekend wordt gemaakt dat hij/zij veelvuldig afwezig is/zal zijn wegens de situatie of juist niet?

Het is goed tijdig met de werknemer door te nemen wat hij/zij van de werkgever verwacht nadat het overlijden heeft plaatsgevonden. Stelt hij/zij de aanwezigheid van collega’s bij crematie/begrafenis op prijs? Moet de hele organisatie worden geïnformeerd of alleen de collega’s van de desbetreffende afdeling?

Overlijden 
Komt het overlijdensbericht binnen bij de werkgever dan zal zo snel mogelijk contact opgenomen moeten worden met de nabestaande(n). De leidinggevende heeft de verantwoordelijkheid dat dit gebeurt. Echter, het is goed mogelijk dat er een andere meer aangewezen persoon is die dat wil doen.
Na de condoleances moeten een aantal praktische zaken geregeld worden:

• Wie moeten er geïnformeerd worden (alleen afdeling of allemaal?)
• Is er een contactpersoon waarmee de werknemer de komende periode contact wil hebben?
• Wie wordt er verwacht op de crematie/begrafenis?
• Moet er hulp geboden worden (in welke zin dan ook)?
• Leidinggevende meldt het overlijden in ieder geval aan de arbodienst. Arbodienst neemt contact op met werknemer en bespreekt waar hij op dat moment behoefte aan heeft . De eventuele kosten voor deze behoefte komen voor rekening van werkgever.
• Afspraken worden gemaakt wie wat doet (bloemen/graftak bestellen, anderen informeren, wie gaat naar begrafenis/crematie, etc.).

Een week na de begrafenis/crematie
De leidinggevende of arbodienst neemt na een aantal dagen contact op met de werknemer. Gekeken wordt of de werknemer al enig idee heeft of en wanneer hij/zij verwacht weer aan het werk te gaan of dat hij/zij verwacht nog geruime tijd niet in staat te zijn te werken.

• Probeer te zoeken naar mogelijkheden waaronder het wat gemakkelijker wordt om weer te gaan werken, bijvoorbeeld door een kleiner werkpakket aan te bieden of alleen bepaalde werkzaamheden (bijvoorbeeld alleen bureauwerkzaamheden) te laten verrichten. Werk kan therapeutisch zijn.
• Informeer ook of de werknemer wel of geen telefonisch contact met collega’s wenst te hebben. Hoe moeten de collega’s binnen de gehele organisatie worden geïnformeerd?
• Houd ook de collega’s op de hoogte van de laatste stand van zaken. Bied de collega’s de mogelijkheid tot onderling overleg.

Na de begrafenis/crematie
De ervaring leert dat collega’s in het begin veel van zich laten horen, maar dat de aandacht daarna snel vermindert. Probeer dit te doseren. Help elkaar daar ook aan herinneren. De leidinggevende of de arbodienst heeft regelmatig contact over hoe het de werknemer vergaat zowel privé als op het werk. Ook hier is het van belang te ontdekken wat de rouwende zelf wil. Probeer het contact daarop aan te passen. Het is heel normaal dat rouwenden fysieke reacties krijgen zoals concentratiestoornissen of slapeloosheid. Pas eventueel werktijden daar op aan. De verjaardag van de overledene, de sterfdag en de feestdagen (Kerstmis, jaarwisseling) betekenen – waarschijnlijk – heel veel voor de achterblijver. Probeer/overweeg er aandacht aan te besteden.

Hulp bij complexe psychotraumaklachten
Is het verlies gerelateerd aan (andere) ingrijpende gebeurtenissen, dan kan het ARQ IPV een goede hulpbron zijn. Dit expertisecentrum staat ook organisaties bij.