Kennisdocument

Prikaccidenten en MRSA

15 april 2026

Aanleiding
Prikaccidenten komen regelmatig voor, niet alleen in de verzorging en verpleging, maar ook bij huishoudelijke ondersteuning. De specifieke werkzaamheden in de zorg en de ziektes van cliënten maken dat zorgmedewerkers een verhoogd risico lopen op besmetting met bijv. hepatitis B, C of HIV. Blootstelling aan biologische agentia (schimmels, bacteriën, parasieten en virussen) kan plaatsvinden via vloeistoffen of vaste stoffen (bloed, lichaamsvocht), de lucht, contact met dieren of met besmette voorwerpen (wasgoed, (medisch) afval). De kans op besmetting is het grootst bij prik-, spat-, snij- of bijtincidenten, wondverzorging, wassen van een cliënt en het verschonen en wassen van kleding en bedden.

De Arbowet verplicht de werkgever hiertegen maatregelen te nemen, passend bij de uitkomsten van de RI&E (risico-inventarisatie en –evaluatie) van uw organisatie. Als werkgever wilt u er alles aan doen om het besmettingsgevaar te minimaliseren. Om u daarbij behulpzaam te zijn, heeft Zorgthuisnl een raamovereenkomst gesloten met VaccinatieZorg BV. Bij PrikPunt -onderdeel van VaccinatieZorg BV- kunt u dag en nacht terecht voor alle dienstverlening rondom prikaccidenten. Ook bij een mogelijke MRSA-besmetting kunt u terecht bij VaccinatieZorg.

In deze leaflets vindt u informatie over MRSA VaccinatieZorg en Prikaccidenten en een poster die u kunt gebruiken om uw medewerkers op eenvoudige wijze informeren over wat te doen bij prik-, snij-, bijt-, krab- of spataccidenten.

Follow up prikaccident
Als centraal meldpunt na een incident heeft VaccinatieZorg BV het PrikPunt ingericht. Heeft een medewerker het vermoeden dat hij/zij in aanraking is geweest met een gevaarlijke agens, dan meldt hij dat bij PrikPunt (bereikbaar via 088 – 77 454 63 of prikpunt@vaccinatiezorg.nl). Bij PrikPunt wordt het risico beoordeeld en de vervolgstappen bepaald. Is er sprake van risico, dan zal de immuunstatus van de medewerker vastgesteld worden en/of een brononderzoek bij de veroorzaker plaatsvinden. Afhankelijk van de bevindingen/het oordeel van de deskundigen wordt verdere behandeling gecoördineerd, of de medewerker wordt met een behandeladvies doorverwezen naar bijv. de trombosedienst.

Raamovereenkomsten met VaccinatieZorg/PrikPunt
Via de Raamovereenkomst PrikPunt tussen Zorgthuisnl en VaccinatieZorg kunt u van de diensten van PrikPunt gebruik maken tegen gereduceerde kosten via een abonnement. Alternatief voor een volledig abonnement, is dat u zich bij PrikPunt laat registreren als ‘incidenteel meldende klant met toestemming’. Uw organisatie is dan bekend bij PrikPunt en geeft vooraf (eenmalig) goedkeuring om het prikaccident af te handelen als de medewerker zich meldt bij PrikPunt. U geeft dan via een ondertekende (model)bevestigingsbrief op voorhand toestemming om in geval van een melding van een prikaccident tot actie over te gaan tegen de geldende tarieven voor incidenteel melden. Er zijn geen aansluitkosten van toepassing; wel geldt een (hoger) tarief voor de melding/risico inschatting en een eventueel in te zetten medische interventie. Voor organisaties waar de incidentie van een prikaccident laag is, is dit een goede optie. Zo heeft u toch een adequaat protocol en betrouwbaar vangnet achter de hand. Het aantal prikincidenten in het verleden kan een graadmeter zijn voor de keuze (aansluiten onder de raamovereenkomst of registreren als incidentele melder). Blijkt uit de RI&E dat uw medewerkers kans lopen op een prikaccident, kiest u dan voor één van deze opties. Het is een gezondheidsrisico dat afgedekt moet zijn.

Wat gebeurt er bij een MRSA-besmetting
MRSA beidt zich uit, ook in de thuiszorg. Zorgthuisnl heeft met PrikPunt/VaccinatieZorg ook een Raamovereenkomst MRSA gesloten voor risicoinschatting en begeleiding van personeel na mogelijk contact of besmetting met de MRSA-bacterie. Bij een mogelijke MRSA-besmetting worden u en betrokken medewerkers begeleid door het uitvoeren van een MRSA-screening, het zorgdragen voor de benodigde kweken (uitzetten, uitslagen verzamelen, terugkoppeling) en het maken en in gang zetten van een behandelplan.
Als u ook een PrikPunt-abonnement heeft, dan betaalt u geen aansluitkosten en dus alleen kosten bij een mogelijke uitbraak.

Levert u Wlz-zorg en heeft u te maken met een MRSA-uitbraak, dan zijn de kosten daarvan grotendeels declarabel.

VaccinatieZorg levert ook:

• Preventieve beroepsrisico vaccinatietrajecten; met name Hepatitis A en B, D(K)TP, BMR en nog een aantal andere vaccinaties. Zij denken mee als het gaat om preventieve maatregelen voor uw medewerkers. Zo zijn er nog (te) veel medewerkers niet gevaccineerd tegen Hepatitis B, ondanks dat ze risico lopen op besmetting in hun werk. Het afgelopen jaar heeft VaccinatieZorg het aantal eigen priklocaties sterk uitgebreid, omdat klantorganisaties én de medewerkers het als zeer prettig ervaren om op de locaties de vaccinaties individueel in te kunnen regelen.
• De jaarlijkse griepvaccinatie. De algemene problematiek rond het op peil houden van de bezetting in combinatie met een mogelijk oplopend ziekteverzuim leidt tot een groeiende aandacht voor het aanbieden van de griepprik aan alle medewerkers.
• Posters en stickers met het juiste telefoonnummer van de meldlijn. Ook is er een app die door medewerkers op de eigen telefoon geïnstalleerd kan worden. Posters, stickers en de handleiding om de app op de telefoon te installeren zijn op te vragen via info@vaccinatiezorg.nl of telefoonnummer 0486 – 41 72 72.
• Informatie aan (nieuwe) medewerkers en herhaling van de boodschap omtrent het prikaccidentprotocol (teksten voor intranet of een webinar).

Wat te doen
Besluit u om in zee te gaan met Prikpunt/VaccinatieZorg, dan kunt u een email sturen naar info@vaccinatiezorg.nl of bellen met  0486-417272. U krijgt een klantbeheerder toegewezen en u ontvangt voorlichtingsmateriaal en een handreiking de app die door medewerkers op de eigen telefoon geïnstalleerd kan worden.

Meer informatie

• vaccinatiezorg.nl/prikpunt
• KIZA.beroepsziekten
• http://www.arbocatalogusvvt.nl, thema  infectierisico’s.

Veilige naalden
In een campagne van Inspectie SZW rond het gebruik van veilige naaldsystemen in de thuiszorg en het terugdringen van het aantal prikaccidenten (voorjaar 2018), hebben een tweetal Zorgthuisnl-leden een actieve rol gespeeld. In deze beide praktijkverhalen leest u meer. Ook de Arbocatalogus VVT is een goede informatiebron als u op zoek bent naar veilig werken. Er gebeuren nog steeds ongelukken door recappen en het gebruik van onveilige naalden, en daarmee blijft het nodig alert te zijn hierop.

Leest u hier de beide praktijkverhalen:

Campagne Veilge naalden in de thuiszorg – Praktijkverhaal zorgmedewerker…

Campagne Veilige naalden in de thuiszorg – Praktijkverhaal werkgevers